Saturday, 16 Dec 2017
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΙΝΕΜΑ

6 χρόνια από τον θάνατο του Sidney Lumet

«Ο θάνατος του Lumet ήταν το τέλος μίας εποχής.» Martin Scorsese

Ο Sidney Lumet είναι ένας από τους σημαντικότερους αμερικανούς σκηνοθέτες όλων των εποχών, ο οποίος με τη τέχνη του συνεισέφερε τα μέγιστα στον κινηματογράφου των ’70s αλλά και στην παγκόσμια ιστορία του σινεμά.

Γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια, στις 25 Ιουνίου του 1924. Ο πατέρας του ήταν ο Baruch Lumet, γνωστός ηθοποιός της εποχής και η μητέρα του ήταν χορεύτρια, Eugenia Wermus. Και οι δύο ήταν εβραϊκής καταγωγής και μέλη του Yiddish Theater της Νέας Υόρκης, όπου και ο Sidney έπαιξε πρώτη φορά ως ηθοποιός, στη νεαρή ηλικία των 5 ετών.

Η καριέρα του ως σκηνοθέτης ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 με θεατρικές παραστάσεις και τηλεοπτικές σειρές. Το 1957 έκανε το ντεμπούτο του στη μεγάλη οθόνη με την ταινία 12 Angry Men (1957). Ακολούθησαν σημαντικές ταινίες που μέχρι σήμερα αποτελούν κομμάτι της κινηματογραφικής κληρονομιάς του Αμερικανικού σινεμά.

Ο Lumet ήταν παθιασμένος με τη δουλειά του από πάντα. Όλοι οι συνεργάτες που πέρασαν από δίπλα του δεν είχαν παρά να μείνουν άφωνοι με τις τεχνικές κινηματογράφησης που ακολουθούσε και τη μεγάλη αφοσίωση που είχε στην 7η τέχνη. Οι περισσότερες ταινίες του σημείωσαν τεράστια εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία. Ένας από τους κύριους λόγους των επιτυχιών του Lumet, ήταν πως ο ίδιος κατάφερνε πολύ καλά να σκηνοθετήσει μεγάλους κινηματογραφικούς αστέρες όπως τη Sophia Loren στην ταινία That Kind of Woman (1959), τον Marlon Brando και την Anna Maniani στην ταινία The Fugitive Kind (1959) και τους Katharine Hepburn και Jason Robards στη ταινία Long Day’s Journey into the Night (1962).

Sidney Lumet and Marlon Brando

«Όλη η καλή δουλειά απαιτεί αυτο-αποκάλυψη.» Sidney Lumet

Μετά τη δεκαετία του ’70 ο Lumet πλέον άνηκε στη κορυφή των Αμερικανών σκηνοθετών της εποχής ενώ συνέχιζε να σκηνοθετεί-καθοδηγεί με μεγάλη ευκολία μεγάλα ονόματα όπως ο Al Pacino στις θρυλικές ταινίες  Serpico (1973), με μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και Dog Day Afternoon (1975).

«Πέρα από την κληρονομιά που αφήνει πίσω του, θα παραμείνει ο πιο πολιτισμένος και ευγενικός άνθρωπος που γνώρισα ποτέ μου…» Al Pacino

Sidney Lumet and Al Pacino

Όντας από πάντα πολυπράγμων και πολύ δραστήριος χαρακτήρας, δεν σταματούσε να εξελίσσεται και να δημιουργεί με πάθος. Ήταν απίστευτα παραγωγικός στη καριέρα του, ενώ πάντα οι ταινίες του είχα πολλά να πουν στο κοινό τους. Τόσο δραματουργικά όσο και σκηνοθετικά. Με ένα λαμπρό παρελθόν, ο Lumet είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα της φράσης «Less is more» (το λιγότερο είναι το περισσότερο), καθώς πάντα έδινε βάση στις λεπτομέρειες.

«Ξέροντας τον Sidney, θα είχε πολύ περισσότερη ενέργεια σαν νεκρός από ότι έχουν οι περισσότεροι ζωντανοί άνθρωποι.»  Woody Allen

 Η πιο παραγωγική περίοδος της καριέρας του ήταν μεταξύ του 1964 και του 1978, όταν σκηνοθέτησε 18 ταινίες. Πολλές από τις οποίες αποτελούν διαμάντια του παγκόσμιου cinema και περιέχουν ερμηνείες ηθοποιών που άφησαν εποχή. Κάτι που άλλωστε αλληλεπιδρά άμεσα με το σπουδαίο προσόν του Lumet να εμπνέει και να καθοδηγεί τους ερμηνευτές του.

«Μου αρέσει να με περιγράφουν ως ο σκηνοθέτης των ηθοποιών, γιατί αυτό προέρχεται κατά κύριο λόγο από το γεγονός ότι οι ηθοποιοί μου ανοίγονται περισσότερο από ότι το κάνουν με τους άλλους σκηνοθέτες.»  Sidney Lumet

  Στη διάρκεια της καριέρας του έκανε περισσότερα από 45 φιλμ, ενώ οι ταινίες του προτάθηκαν συνολικά για 50 υποψηφιότητας βραβείων Όσκαρ, σε διάφορες κατηγορίες.

Ο ίδιος προτάθηκε 4 φορές για το Όσκαρ σκηνοθεσίας, παρ’ όλα αυτά δεν το κέρδισε ποτέ. Το 2005 όμως, η Ακαδημία αποφάσισε να του απονείμει το τιμητικό Όσκαρ για την προσφορά του στον κινηματογράφο.

Δεν μπορούμε εύκολα να πούμε πως ο ίδιος έλαβε την αναγνώριση που του άξιζε κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ωστόσο η φιλμογραφία του μιλάει από μόνη της στους λάτρες του σινεμά. Η συνοχή των έργων του και η ποιότητα της δουλειάς του είναι αναλλοίωτη στο χρόνο.

 Απεβίωσε στις 9 Απριλίου του 2011, σε ηλικία 86 ετών στην οικεία του στη Νέα Υόρκη, από λέμφωμα. 14 χρόνια πριν τον θάνατο του, το 1997, σε συνέντευξη του , είχε δηλώσει, πως δεν επιθυμεί να σκέφτεται το πώς θα πεθάνει.

Στην κηδεία του παρευρέθηκαν σπουδαίοι συνάδελφοι του, όπως ο Woody Allen και ο Martin Scorsese. Ο δεύτερος δήλωσε για τον Lumet πως εξερεύνησε σκηνοθετικά τον τρόπο ζωής στη Νέα Υόρκη με κλασικές ταινίες όπως το Serpico (1973), Dog Day Afternoon (1975) και ιδιαίτερα με τη ταινία The Prince of the City (1982).

«Ήταν αναμφισβήτητα ένας άκρως απαραίτητος δημιουργός της Νέας Υόρκης, παρότι κατά τραγική ειρωνεία, η καλύτερη ταινία του, «O Λόφος», γυρίστηκε κάπου αλλού. Διαρκώς εντυπωσιάζομαι από το πόσες ταινίες του ήταν υπέροχες, και πόσοι ηθοποιοί έβγαλαν τον καλύτερο εαυτό τους υπό τη σκηνοθετική του καθοδήγηση…»  Woody Allen

«Θα είναι δύσκολο να φανταστούμε πως δεν θα υπάρξουν πλέον άλλες ταινίες από τον σκηνοθέτη Lumet. Ένας λόγος παραπάνω για να προσέξουμε ακόμη περισσότερο όσα άφησε πίσω του.»  Al Pacino

 

10 από τις πιο σημαντικές ταινίες του Sidney Lumet

1) 12 Angry Men (1957)

Προτάθηκε για Όσκαρ σκηνοθεσία και Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας

 

2) Long Day’s Journey into the Night (1962)

 

3) Fail Safe (1964)

 

4) The Hill (1965)

 

5) Serpico (1973)

 

6) Murder on the Orient Express (1974)

Προτάθηκε για Βραβείο BAFTA Σκηνοθεσίας

 

7) Dog Day Afternoon (1975)

Προτάθηκε για Όσκαρ Σκηνοθεσίας, Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας και Βραβείο BAFTA Σκηνοθεσίας

 

8) Network (1976)

Προτάθηκε για Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Βραβείο BAFTE Σκηνοθεσίας

Κέρδισε τη Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας

 

9) The Verdict (1982)

Προτάθηκε για Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας

 

10) Running on Empty (1988)

Προτάθηκε για Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας

 

Extras:

  • Έχει σκηνοθετήσει σε 2 ταινίες τον πατέρα του, Baruch Lumet: Pawnbroker (1964) and The Group (1966).
  • Το 2008, το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου ψήφισε την ταινία 12 Angry Men, ως δεύτερη από τις δέκα καλύτερες ταινίες Δικαστικού Δράματος.
  • O σκηνοθέτης Akira Kurosawa υπήρξε μεγάλη έμπνευση για τον Lumet. Ωστόσο πίστευε πως δεν θα κατάφερνε ποτέ να είναι σε θέση να δημιουργήσει με την αντίληψη και την οπτική του Kurosawa.
  • Επίσης ήταν ιδιαίτερα εμπνευσμένος από τη δουλειά των Carl Dreyer, Jean Vigo, Jean Renoir, και ειδικότερα του Robert Bresson.