Monday, 22 Oct 2018
Advertisement
ΘΕΑΤΡΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αιμιλία Υψηλάντη: «Επιτυχημένη είναι η παράσταση που δίνει στον κόσμο χαρά, αγαλλίαση, ευθυμία και κάνει το θεατή να βγει από το θέατρο κάπως αλλιώς απ’ ότι μπήκε.»

“Η αγάπη άργησε μια μέρα”, μια παράσταση εμπνευσμένη από το ομώνυμο μυθιστόρημα της Λιλής Ζωγράφου παρουσιάζεται στη Θεσσαλονίκη για δύο μόνο παραστάσεις στις 6 και 7 Οκτωβρίου στο θέατρο Ράδιο Σίτυ. Το έργο, τη σκηνοθεσία του οποίου έχει αναλάβει ο Ένκε Φεζολλάρι, μας πάει πίσω στο χρόνο, στα μέσα της δεκαετίας του ’30 έως τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και μας παρουσιάζει την εικόνα της ελληνικής επαρχίας σε αυτήν την περίοδο. Δικαίως θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ως ύμνο στον έρωτα και την ελευθερία αφού καταγγέλλει τη γυναικεία υποδούλωση στην πατρική και τη συζυγική εξουσία καθώς και τις απαρχαιωμένες αντιλήψεις εκείνης της εποχής που θέλουν τις γυναίκες να είναι θύματα των πλαισίων που ορίζει η κοινωνία για αυτές. Φυσικά, το σκηνικό αυτό ποίημα δεν θα ήταν αυτό που είναι χωρίς την ερμηνεία του θιάσου του. Το ThessTheater συναντά την ταλαντούχα ηθοποιό Αιμιλία Υψηλάντη,  η οποία ενσαρκώνει με μεγάλη ενεργητικότητα και επιτυχία έναν από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στο εν λόγω θεατρικό έργο.

Πείτε μας λίγα λόγια για το ρόλο σας στην παράσταση που ανεβαίνει αυτήν την περίοδο.

Ο δικός μου ο ρόλος είναι αυτός της μάνας των γυναικών της παράστασης που γίνεται και γιαγιά αργότερα. Η μάνα αυτή είναι μια χαρακτηριστική μάνα της επαρχίας, όχι όμως χωριάτισσα-αγρότισσα. Πρόκειται για μια μορφωμένη γυναίκα, δασκάλα συγκεκριμένα, που κάτω από την ανάγκη της επιβίωσης της οικογένειας της παντρεύτηκε έναν πλούσιο άνθρωπο, επαγγελματία και με αγροτική περιουσία, χωρίς βέβαια να τον έχει πράγματι ερωτευτεί. Η γυναίκα αυτή αναγκάζεται  να προσαρμοστεί στα κοινωνικά δεδομένα της εποχής. Να υπομείνει, δηλαδή, με αντοχή και εγκαρτέρηση, όπως έκαναν όλες οι μανάδες και οι γιαγιάδες μας, όλους τους κανόνες και πολλές φορές σκληρούς κανόνες, που φυσικά είχαν το λόγο τους για να είναι σκληροί κανόνες, καθώς πρέπει η κοινωνία να επιβιώσει με κάποιο τρόπο. Οι κανόνες αυτοί ωστόσο περιόριζαν σημαντικά την ελευθερία των γυναικών. Και μιλάω για την ελευθερία σε όλα τα επίπεδα. Στο εν λόγω θεατρικό έργο γίνεται λόγος για τη μεγαλύτερη ελευθερία μιας γυναίκας η οποία είναι η επιλογή του συντρόφου της. Ο σύντροφος της ζωής των γυναικών επιλεγόταν με άλλα κριτήρια και όχι βέβαια με βάση την προτίμηση της γυναίκας ή τον έρωτα. Ο έρωτας δεν αναγνωριζόταν ως στοιχείο αναγκαίο για ένα γάμο.

Η αγάπη άργησε μια μέρα 

Οι άνθρωποι σήμερα ζουν ελεύθεροι; Κατά πόσο πιστεύετε ότι επηρεάζονται από τον καθωσπρεπισμό και τα “πρέπει και τα μη της κοινωνίας”;

Καταρχάς ο άνθρωπος ποτέ δεν είναι ελεύθερος από τη στιγμή που συμβιώνει με άλλους ανθρώπους, έτσι δεν είναι; Οι άνθρωποι διαμορφώνονται από το ίδιο το κοινωνικό τους περιβάλλον. Διαμορφώνονται με άλλα λόγια από την παιδεία, από τους κοινωνικούς κανόνες, από τους νόμους μιας πολιτείας, από τον κοινωνικό τους περίγυρο, το σπίτι τους, το φιλικό τους περιβάλλον. Έχουν τη δυνατότητα βέβαια ανάλογα με την εποχή και τον τόπο που ζουν να κάνουν κάποιες επιλογές μέσα σε αυτά τα δεδομένα. Ο τόπος ειδικά παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, καθώς άλλοι κανόνες ισχύουν σε ένα αστικό περιβάλλον και άλλοι σε ένα αγροτικό.
Οι γυναίκες συγκεκριμένα ήταν ευνουχισμένες σε πάρα πολλά θέματα μέχρι πάρα πολύ πρόσφατα. Φυσικά και έχουν γίνει πάρα πολύ μεγάλα βήματα και νομοθετικά και στην πράξη αλλά μένει ακόμα πάρα πολύς δρόμος για τις γυναίκες ώστε να κατακτήσουν μια ισοτιμία στην εργασία, στο σπίτι, στην κοινωνία. Δεν έχουμε κατακτήσει πλήρως την ισοτιμία εμείς οι γυναίκες και από τη στιγμή που δεν έχουμε κατακτήσει την ισοτιμία δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ελευθερία που είναι βέβαια μια πολύ μεγαλύτερη έννοια.
Όσο περνάει ο χρόνος, πάντως, πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι αγωνίζονται να κατακτήσουν ένα βήμα ελευθερίας, παραπάνω ελευθερίας! Αυτός όμως είναι ένας διαρκής αγώνας.

Σκηνή από την παράσταση «Η αγάπη άργησε μια μέρα»

Στην εποχή μας η αγάπη αργεί να έρθει;

Η Λιλή Ζωγράφου λέγοντας ότι «Η αγάπη άργησε μια μέρα» εννοεί προφανώς τον έρωτα. Δεν εννοεί γενικά την αγάπη. Η λέξη αγάπη περιλαμβάνει πάρα πολλά πράγματα, όπως για παράδειγμα την αγάπη της μάνας για το παιδί της, την αγάπη που έχεις για τον πλησίον σου. Η Λιλή Ζωγράφου μιλάει για τον έρωτα. Και νομίζω ότι πάρα πολλές γυναίκες, όταν μιλούν για αγάπη εννοούν τον έρωτα που πολλές φορές έρχεται και πιο νωρίς από ότι πρέπει. Μπορεί να μην έρθει και καθόλου. Στο έργο της Ζωγράφου, το οποίο είναι μια υπέροχη σύλληψη και γι’ αυτό έγινε και θεατρικό έργο, η αγάπη έρχεται, όταν η πρωταγωνίστρια έχει πεθάνει. Όταν έρχεται το γράμμα από το αγόρι της που της λέει ότι ζει, αυτή έχει πεθάνει. Και όλο αυτό βέβαια είναι ένα πάρα πολύ ωραίο λογοτεχνικό εύρημα και προφανώς και θεατρικό, δραματουργικά εννοώ.

“Η αγάπη άργησε μια μέρα” του Ένκε Φεζολλάρι 

Σε τι συνίσταται για εσάς η επιτυχία μιας θεατρικής παράστασης;

Δεν ξέρω τι θα πει επιτυχία… Βασικά, το αν είναι καλή ή όχι μια θεατρική παράσταση το κρίνει ο θεατής. Δεν μπορούμε να το κρίνουμε εμείς οι ηθοποιοί.  Ο θεατής έχει πάρα πολύ καλό ένστικτο, δεν μπορείς να τον κοροϊδέψεις. Δηλαδή, δεν μπορεί ποτέ να αρέσει στο κοινό μια παράσταση που είναι κακή  ή να μην αρέσει μια παράσταση που είναι πάρα πολύ καλή. Φυσικά, υπάρχουν και θεατές που διαφοροποιούν τη γνώμη τους από τον κοινό μέσο όρο. Αλίμονο. Το γούστο διαφοροποιείται από άτομο σε άτομο. Για εμένα, λοιπόν, πετυχημένη παράσταση είναι αυτή η οποία έχει ανταπόκριση στο κοινό της. Αν το κοινό φεύγοντας από μία παράσταση νιώσει μια αγαλλίαση, νιώσει δηλαδή πιο “ελαφρό”, έχει ξεχάσει τα προβλήματα του και έχει μπει στην ταύτιση και στις αγωνίες των πρωταγωνιστών της παράστασης, σημαίνει ότι η παράσταση αυτή είχε επιτυχία. Πετυχημένη είναι και η παράσταση που κάνει το θεατή να ευχαριστηθεί αισθητικά -γιατί μπορεί το θέαμα να του δώσει μια αισθητική απόλαυση – ή να γελάσει και να διασκεδάσει, καθώς και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Ο θεατής πρέπει να φεύγει από το θέατρο ευχαριστημένος, γιατί πέρασε δύο πάρα πολύ ωραίες ώρες που τον ξεκούρασαν από τα προβλήματά του. Εκεί βρίσκεται η επιτυχία. Και αυτή μετριέται με την ανταπόκριση που έχει μια παράσταση στο κοινό της. Δεν σημαίνει ότι μια καλή παράσταση θα έχει επιτυχία, γιατί μπορεί για συγκεκριμένους λόγους να μην βρήκε το κοινό της την εποχή που ανέβηκε. Ανέβηκε σε μια εποχή που το κοινό δεν ανταποκρίθηκε; Δεν μπόρεσε να κοινοποιηθεί στο κοινό; Τα αίτια μπορεί να είναι πολλά.
Σε κάθε περίπτωση, επιτυχημένη είναι η παράσταση που δίνει στον κόσμο χαρά, αγαλλίαση, ευθυμία και κάνει το θεατή να βγει από το θέατρο κάπως αλλιώς απ’ ότι μπήκε.

Σκηνή από την παράσταση «Η αγάπη άργησε μια μέρα»

Εκτός από το υποκριτικό κομμάτι, έχετε ασχοληθεί και με την πολιτική. Πώς προέκυψε αυτό;

Προέκυψε από την επιθυμία μου να είμαι πολίτης. Ήταν κάτι φυσικό. Για εμένα είναι μια βασική δράση του ατόμου. Ήμουν ενταγμένη σε κόμμα και όταν μου πρότειναν να πάρω κάποιες συγκεκριμένες θέσεις, αυτό που έκανα κάθε μέρα το έκανα και από μία συγκεκριμένη θέση, είτε ήμουν Δημοτικός Σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων, είτε ήμουν συνδικαλίστρια, είτε ήμουν βουλευτής. Και δεν έχω σταματήσει να ασχολούμαι ακόμη και σήμερα με την πολιτική. Άλλοτε την ασκώ πολύ έντονα και μου απασχολεί όλο μου το 24ωρο και άλλοτε τη μοιράζομαι σε ποσοστό με τη θεατρική μου δραστηριότητα. Εκτός από ηθοποιός, είμαι και Πρόεδρος σε μια Ένωση Θεάτρων. Είμαι ένα πολιτικό ον με διάφορους τρόπους. Προφανώς και ασχολούμαι λιγότερο με πολιτικά θέματα· κυρίως ασχολούμαι με τα ζητήματα του δικού μας του χώρου, του θεάτρου.

Τα σχέδιά σας για την καλλιτεχνική σας συνέχεια;

Θα έρθουμε αρχικά για 2 μέρες στη Θεσσαλονίκη για την παράσταση “Η αγάπη άργησε μια μέρα”. Θα πάμε και στην Ορεστιάδα άλλες 2 μέρες όπου υπάρχει ένα καταπληκτικό θεατρικό εργαστήρι καθώς και το Θέατρο Διόνυσος με το οποίο έχω πολύ καλές σχέσεις εδώ και χρόνια. Γυρίζουμε μετά Αθήνα και 12 του μήνα ξεκινάει εκεί η παράσταση, η οποία θα παιχτεί για δύο μήνες. Στη συνέχεια, ετοιμάζουμε το “8 γυναίκες κατηγορούνται” με τον ίδιο θίασο μαζί με δύο ακόμη πολύ γνωστές συναδέλφους, την Αλεξάνδρα Παλαιολόγου και τη Σίβη Σιδέρη. Σε εκείνη την παράσταση είμαστε 8 γυναίκες, ενώ σε αυτήν που ανεβαίνει τώρα είμαστε 7. Το ενδιαφέρον είναι ότι στο μεν “Η αγάπη άργησε μια μέρα”,  οι γυναίκες βρίσκονται κάτω από την πατρική εξουσία και την κοινωνική βεβαίως καταπίεση, στο δε “8 γυναίκες κατηγορούνται”, οι γυναίκες είναι θύτες. Ο άντρας είναι αυτός ο οποίος είναι το θύμα των γυναικών και αυτό νομίζω ότι είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και έχει χιούμορ. Από το Φεβρουάριο και μετά έρχεται το Rock Story που είναι ένα έργο της Λείας Βιτάλη εμπνευσμένο από τη ζωή του Παύλου Σιδηρόπουλου. Είναι ένα σημαντικό τόλμημα, γιατί μέσα από αυτό θα παρουσιαστεί και η ιστορία του ροκ. Αυτό είναι το φετινό μου πλάνο, αρκετά πλούσιο και περίπλοκο θα έλεγα.

 

Συνέντευξη: Ολυμπία Σαλαγιάννη