Sunday, 22 Oct 2017
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΙΝΕΜΑ

American History X: Ένας σκηνοθέτης που δημιούργησε πολλά προβλήματα

Το «Μαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας» εδώ και 20 χρόνια αποτελεί μία από τις καλύτερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου.

Η ιστορία ακολουθεί τον 16χρονο Danny (Edward Furlong) που γράφει μια ιδιότυπη εργασία για το μάθημα της ιστορίας με θέμα τις περιστάσεις που οδήγησαν στη φυλακή τον μεγαλύτερο αδερφό του Derek (Εdward Norton).
Μέσα από το κείμενο της εργασίας πληροφορούμαστε τα γεγονότα που καθόρισαν τη συμπεριφορά του τελευταίου. Η δολοφονία του πατέρα του τον ωθεί σε μια φιλοσοφία μίσους στην οποία διοχετεύει την αδιαμφισβήτητη ευφυΐα του. Μετατρέπεται σε αρχηγό ενός τοπικού κινήματος νεοναζί για να βρεθεί στη συνέχεια στη φυλακή για διπλή ανθρωποκτονία.
Πλήρως αναμορφωμένος πλέον προσπαθεί να σώσει τον αδερφό του, ο οποίος τον λάτρευε σαν είδωλο, από τη βία και το φανατισμό που πρέσβευε.

Η ταινία αποτελεί την πρώτη, αλλά και τελευταία κινηματογραφική δουλειά του σκηνοθέτη Tony Kaye και ο λόγος δεν είναι η έλλειψη ταλέντου, αλλά τα προβλήματα που δημιούργησε κατά την συνεργασία του με τους συντελεστές της παραγωγής.

Τα πρώτα δείγματα της αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς του εμφανίστηκαν κατά την επιλογή των ηθοποιών. Συγκεκριμένα, ο Kaye ήθελε ο πρωταγωνιστικός ρόλος να δοθεί στον Joaquin Phoenix, ο οποίος όμως αρνήθηκε λόγω του ότι δεν ήθελε να συνδεθεί η εικόνα του με αυτή ενός Νεοναζί. Ο Edward Norton, από την άλλη, ήταν η επιλογή  των παραγωγών και ο Kaye, χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι -αφού ο Phoenix είχε ήδη αρνηθεί-, το δέχτηκε.

Παρά αυτές τις αρχικές διαφορές που υπήρξαν, τα γυρίσματα της ταινίας διεξήχθησαν ομαλά και όλα έδειχναν πως το αποτέλεσμα θα είναι πολύ καλό. Τα πράγματα όμως έγιναν πάλι δύσκολα όταν ήρθε η στιγμή του μοντάζ.

Το αποτέλεσμα ήταν μία ταινία διάρκειας 98 λεπτών. Αφού έγινε προβολή αυτής σε ένα περιορισμένο κοινό και τους συντελεστές της ταινίας, διαπιστώθηκε πως αυτό που παρακολούθησαν δεν είχε καμία σχέση με το αρχικό σενάριο -λόγω της μορφοποίησης των σκηνών- και άλλαζε όλο το νόημα της ταινίας. Το έργο που τελικά έφτασε στους κινηματογράφους έχει μονταριστεί από τον ίδιο τον Norton, σε συνεργασία με την παραγωγή, δεδομένου ότι ο Kaye αρνούνταν κατηγορηματικά να κάνει αλλαγές.

Ύστερα από όλα αυτά, o Kaye ζητούσε να μην εμφανιστεί το όνομα του πουθενά στην ταινία, καθώς το θεωρούσε προσβολή και ντροπή. Μετά την αρνητική απάντηση που πήρε από την παραγωγή, ανακοίνωσε πως θα αλλάξει το όνομα του σε «Humpty Dumpty» ώστε να μην μπορεί να γίνει κάτι άλλο παρά να εμφανιστεί στους τίτλους της ταινίας με αυτό το όνομα.
[ Η έκφραση «Humpty Dumpty» προέρχεται από παραδοσιακό τραγούδι στα αγγλικά και χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάποιον αδέξιο, ατάλαντο και γενικότερα, «χαζό και ανίκανο»]

Φυσικά αυτό αποτελεί ένα σχέδιο που δύσκολα υλοποιείται και έτσι ο Kaye πέρασε στην επίθεση.
Όταν έμαθε πως η ταινία θα παιζόταν στο φεστιβάλ του Τορόντο, ήρθε σε επαφή με τους διοργανωτές και απαίτησε να ακυρώσουν την προβολή. Ταυτόχρονα, σπατάλησε περισσότερο από 1 εκατομμύριο δολάρια, με σκοπό την δυσφήμηση της εταιρίας παραγωγής αλλά και της ταινίας, μέσω διαφημίσεων σε περιοδικά. Το μόνο που κατάφερε βέβαια ήταν να χρεοκοπήσει, να καταστρέψει την καριέρα του – που μετέπειτα, μάταια, προσπάθησε να αναβιώσει- και να πάρει διαζύγιο.

Έκτοτε, ο Kaye παραδέχτηκε πως η συμπεριφορά του εκείνη τη περίοδο της ζωής του ήταν λάθος και  εκτός ελέγχου. Επιμένει όμως πως αν του είχαν επιτρέψει να κάνει εκείνος το μοντάζ της ταινίας, ο Norton θα είχε κερδίσει το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου.