Sunday, 22 Oct 2017
ΠΑΙΖΟΝΤΑΙ ΣΙΝΕΜΑ

«Elles»: Αυτήν την εβδομάδα η Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης τιμά τις γυναίκες

Γυναίκες – μούσες σε ερμηνείες και ταινίες που άφησαν εποχή τιμά αυτή την εβδομάδα η Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης με το αφιέρωμα «Elles», που πραγματοποιείται από τις 9 έως τις 11 Απριλίου στο σινεφίλ στέκι του Λιμανιού, την αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αποθήκη 1).

Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβάλλονται τρεις ταινίες που αποθεώνουν τις εξαιρετικές ερμηνείες των γυναικών πρωταγωνιστριών τους: της Κατρίν Ντενέβ, της Στεφάν Οντράν και της Ζιλιέτ Μπινός. Πρόκειται για τα φιλμ: Η σειρήνα του Μισισιπή του Φρανσουά Τριφό (1969), Η γιορτή της Μπαμπέτ του Γκάμπριελ Άξελ (1987) και Καμίλ Κλοντέλ 1915 του Μπρουνό Ντιμόν (2013).

Αξίζει να θυμηθούμε ότι:

– Στη Σειρήνα του Μισισιπή η εκθαμβωτική Κατρίν Ντενέβ πρωταγωνιστεί μαζί με τον επίσης σπουδαίο γάλλο ηθοποιό Ζαν-Πολ Μπελμοντό: αυτή είναι και η μοναδική τους συνάντηση στην μεγάλη οθόνη.
Η γιορτή της Μπαμπέτ τιμήθηκε με Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 1987.
– Το φιλμ Καμίλ Κλοντέλ 1915 είναι η πρώτη κινηματογραφική συνεργασία της Ζιλιέτ Μπινός με τον γάλλο σκηνοθέτη Μπρούνο Ντιμόν, πριν το πρόσφατο, επίσης φιλμ εποχής, Οικογένεια Βαν Πέτεγκεμ του ίδιου.

Πρόγραμμα προβολών
Κυριακή 9/4
18:30 Η σειρήνα του Μισισιπή
21:00 Η γιορτή της Μπαμπέτ

Δευτέρα 10/4
18:30 Καμίλ Κλοντέλ 1915
21:00 Η σειρήνα του Μισισιπή

Τρίτη 11/4
18:30 Η γιορτή της Μπαμπέτ
21:00 Καμίλ Κλοντέλ 1915

Αναλυτικά οι ταινίες

Η γιορτή της Μπαμπέτ – Babette’s Feast
Αποτέλεσμα εικόνας για babette's feastΣκηνοθεσία: Γκάμπριελ Αξέλ/Gabriel Axel
Σενάριο:
 Gabriel Axel, Karen Blixen

Παίζουν: Stéphane Audran, Bodil Kjer, Birgitte Federspiel
Χώρα Παραγωγής: Δανία
Έτος Παραγωγής: 1987
Διάρκεια: 102′
Έγχρωμη

Στη Δανία του 19ου αιώνα, σ’ ένα απομακρυσμένο φτωχικό ψαροχώρι, ζουν δύο καλόκαρδες γεροντοκόρες αδελφές, θυγατέρες του προτεστάντη πάστορα και ιδρυτή μιας αυστηρής και κλειστής θρησκευτικής κοινότητας. Οι δυο γυναίκες έζησαν δίπλα στον πατέρα τους μία λιτή και εντελώς στερημένη από χαρές και απολαύσεις ζωή. Μέχρι που κάποιο βράδυ εμφανίζεται μία μυστηριώδης γυναίκα, η Μπαμπέτ, πρόσφυγας από τη Γαλλία, κυνηγημένη από την αντεπανάσταση στο ταραγμένο Παρίσι της Κομμούνας. Ζητά καταφύγιο από τις δύο γυναίκες, οι οποίες την κρατούν κοντά τους ως οικονόμο για 14 ολόκληρα χρόνια. Όταν κάποια στιγμή η Μπαμπέτ δέχεται την εύνοια της τύχης και κερδίζει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό στο λαχείο, φεύγει για τη Γαλλία με σκοπό να ετοιμάσει μία έκπληξη στις δύο αδελφές: ένα «γαλλικό» δείπνο, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του πάστορα.

Η ταινία αποτυπώνει υποβλητικά την ατμόσφαιρα της εποχής και του τόπου, ενώ η σχέση των τριών γυναικών καταγράφεται καίρια και λιτά με μικρές, έξυπνα στημένες σκηνές, αίσθηση του χιούμορ και μετρημένη συγκίνηση, μέχρι που η ιστορία μπαίνει στην τελική της ευθεία: το γεύμα που ετοιμάζει η Μπαμπέτ (ερμηνευμένη εξαιρετικά από τη Στεφάν Οντράν) για να ευχαριστήσει τις αδελφές που την περιέθαλψαν. Όταν φτάνει η ώρα που θα καθίσουν γύρω από το τραπέζι, το φτωχικό ψαροχώρι και οι κάτοικοί του, που μέχρι τότε υπηρετούσαν την βούληση του θεού μέσα από την στέρηση και την αυτοθυσία, θα απογειωθούν στο βασίλειο της ευδαιμονίας, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσαν. Σιγά-σιγά στην διάρκεια του γεύματος το φαγητό θα ευφράνει τις στερημένες καρδιές και οι καλεσμένοι της Μπαμπέτ (που ήταν σεφ του διάσημου Café des Anglais στο Παρίσι), θα γευτούν τον Παράδεισο επί της Γης. Η ταινία αποτελεί μία καυστική σάτιρα ενάντια στον προτεσταντισμό και στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό και είναι ένας ύμνος στις υλικές και εξόχως αμαρτωλές απολαύσεις της ζωής. Βασισμένο στο διήγημα της Κάρεν Μπλίξεν, το φιλμ του Γκάμπριελ Αξέλ που τιμήθηκε με Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 1987, απογειώνει αισθήσεις και συναισθήματα και μαγειρεύει το νοστιμότερο γεύμα που έχει σερβιριστεί ποτέ στο σινεμά.

Η σειρήνα του Μισισιπή – La Sirene du Mississipi
Αποτέλεσμα εικόνας για η σειρηνα του μισισιπήΣκηνοθεσία: Φρανσουά Τριφό/François Truffaut
Σενάριο: François Truffaut, Cornell Woolrich
Παίζουν: Catherine Deneuve, Jean-Paul Belmondo, Nelly Borgeaud
Χώρα Παραγωγής: Γαλλία – Ιταλία
Έτος Παραγωγής: 1969
Διάρκεια: 123′
Έγχρωμη

Ο Λουί, ένας πλούσιος ιδιοκτήτης καπνοφυτειών, που ζει μόνος στο νησί Ρεϊνιόν, αποφασίζει να παντρευτεί δι’ αλληλογραφίας, μία άγνωστη γυναίκα, τη Ζιλί. Όταν η Ζιλί θα φτάσει στο νησί ο Λουί θα συνειδητοποιήσει ότι δεν έχει καμία σχέση με τη γυναίκα της φωτογραφίας, αλλά αψηφώντας το γεγονός, θα την παντρευτεί. Όμως λίγο μετά το γάμο η Ζιλί θα εξαφανιστεί, κλέβοντάς του κι ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Τότε ο Λουί θα ξεκινήσει ένα ανθρωποκυνηγητό αποφασισμένος να τη βρει και να ανακαλύψει την πραγματική της ταυτότητα. Οι έρευνες των ιδιωτικών ντετέκτιβ που προσλαμβάνει δεν έχουν αποτέλεσμα κι έτσι αποφασίζει να την αναζητήσει ο ίδιος. Η συνέχεια εκτυλίσσεται στην γαλλική Ριβιέρα και στις ελβετικές Άλπεις.

Ο Φρανσουά Τριφό στη Σειρήνα του Μισισιπή, την όγδοη ταινία του, αφιερωμένη στον Ζαν Ρενουάρ, βασίζεται στο pulp αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ Άϊρις (ψευδώνυμο του Κορνέλ Γούλριτς) Βαλς στο σκοτάδι. Έχοντας στο πλευρό του δύο σπουδαίους γάλλους ηθοποιούς, τον Ζαν-Πολ Μπελμοντό και την Κατρίν Ντενέβ, στην μοναδική τους συνάντηση στην μεγάλη οθόνη, επενδύει πάνω στην ιδιόρρυθμη «χημεία» των αντιθέτων που παράγεται από τη συνύπαρξή τους: η γυναίκα εξαπατά με τη γοητεία της κι ο άντρας πέφτει στην παγίδα του ερωτικού πάθους. Ταινία που χρησιμοποιεί τους κώδικες των κινηματογραφικών ειδών (διαφεύγοντας όμως από τα κλασικά τους στερεότυπα), η Σειρήνα του Μισισιπή είναι ένα θρίλερ χιτσκοκικών προδιαγραφών, με το σασπένς και το μυστήριο να συσκοτίζει την πραγματική ταυτότητα της Ζιλί (όπως στον Δεσμώτη του ιλίγγου) και ταυτόχρονα ένα έργο ψυχολογίας με μελοδραματικές αιχμές, που εξερευνά την σύγκρουση ανάμεσα στο πάθος και στην ηθική, τον έρωτα και το υλικό συμφέρον (Ζαν Ρενουάρ). Κυρίαρχο στοιχείο στη δαιδαλώδη πλοκή της ταινίας είναι το παιχνίδι ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα, καθώς και η αμφισημία, η προδοσία, το διφορούμενο, η διπλοπροσωπία και κυρίως η σαγήνη του κακού της καταστροφικής σειρήνας-αράχνης που παγιδεύει τον άντρα στο ερωτικό ιστό της. Η Κατρίν Ντενέβ λίγο μετά την Ωραία της ημέρας και λίγο πριν από την Τριστάνα, είναι κάτι παραπάνω από εκθαμβωτική.  

Καμίλ Κλοντέλ 1915 – Camille Claudel 1915
Σχετική εικόναΣκηνοθεσία: Μπρούνο Ντιμόν/ Bruno Dumont
Σενάριο: Paul Claudel – Camille Claudel (βασισμένο στην αλληλογραφία), Bruno Dumont
Παίζουν: Juliette Binoche, Jean-Luc Vincent, Robert Leroy
Χώρα Παραγωγής: Γαλλία
Έτος Παραγωγής: 2013
Διάρκεια: 95′
Έγχρωμη

Χειμώνας του 1915, στο ψυχιατρικό ίδρυμα του Μοντεβέργκ, στη Νότια Γαλλία. Η Καμίλ Κλοντέλ -μούσα, σύντροφος του Ροντέν και εξαιρετική γλύπτρια η ίδια-  βρίσκεται έγκλειστη κατά παραγγελία των γονιών της, με μοναδική παρηγοριά κι ελπίδα, τις αραιές αλλά τακτικές επισκέψεις του αδελφού της, διακεκριμένου λογοτέχνη Πολ Κλοντέλ. Η Καμίλ θα ζήσει στο άσυλο τα τελευταία 29 χρόνια της ζωής της, μέχρι τον θάνατό της το 1943. Δεν θα ξαναδημιουργήσει κανένα έργο. Το μοναδικά δημιουργικό μυαλό της θα σβήσει σιγά-σιγά μέσα στη μοναξιά και την απομόνωση ενός ασύλου φρενοβλαβών.

Η χρονιά που παρακολουθούμε στην ταινία, το 1915, αντιστοιχεί στον τρίτο χρόνο εγκλεισμού της Καμίλ Κλοντέλ. Ο Μπρουνό Ντιμόν σκηνοθετεί ένα σκληρό υπαρξιακό δράμα, με σεναριακή πρώτη ύλη τις αυθεντικές επιστολές που αντάλλαξαν τα αδέλφια Κλοντέλ, και τα ιατρικά αρχεία από την παρακολούθησή της. Τοποθετεί την τραγική ηρωίδα του μέσα σε μια αληθινή ψυχιατρική κλινική με πραγματικούς ασθενείς και την παρακολουθεί να κατεβαίνει στην Κόλαση. Η ταινία κινηματογραφεί την Κλοντέλ σ’ ένα είδος «ουδέτερης ζώνης» της ύπαρξης, καταγράφοντας την καθημερινή αναμέτρηση, μιας συναισθηματικά και ψυχικά τσακισμένης γυναίκας, με το θλιβερό περιβάλλον του ιδρύματος, τους προσωπικούς της δαίμονες, τον αποκλεισμό της από τον κόσμο της καλλιτεχνικής δημιουργίας και τη βεβαιότητα ότι δεν πρόκειται να φύγει ποτέ από εκεί. Ο Ντιμόν με μια στιλιζαρισμένη σκηνοθεσία και εικόνες λιτές, γυμνές, αυστηρές, με ελλειπτική δραματουργία αλλά και ωμό ρεαλισμό, δημιουργεί μια εφιαλτική ατμόσφαιρα αποξένωσης και κλειστοφοβίας μέσα στην οποία η απελπισμένη ηρωίδα του αγωνίζεται -μάταια- ενάντια στον ίδιο της τον εαυτό. Σ’ έναν εξαιρετικά δύσκολο -ηθικά, ψυχικά και σωματικά- ρόλο, η Ζιλιέτ Μπινός κουβαλά όλο το βάρος και την οδύνη του κόσμου και καθώς γλιστρά στην άβυσσο της τρέλας, είναι συγκλονιστική, σε μια σπάνιου βάθους ερμηνεία. 

Ημέρες:
Κυριακή 9 Απριλίου
Δευτέρα 10 Απριλίου
Τρίτη 11 Απριλίου

Τιμή εισιτηρίων:
4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη της Ταινιοθήκης και τους κατόχους CineΚάρταF)

Προπώληση:
Αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, cinematheque@filmfestival.gr)

Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης
Αίθουσα Σταύρος Τορνές, Αποθήκη 1, Λιμάνι