Friday, 16 Nov 2018
Advertisement
ΘΕΑΤΡΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

O Mάνος Πετούσης, σκηνοθέτης της παράστασης «Γράμμα σε ένα παιδί» μιλά στο ThessTheater

Ο Μάνος Πετούσης σκηνοθετεί τη θεατρική μεταφορά του βιβλίου της Oriana Fallaci «Γράμμα σε ένα παιδί που δε γεννήθηκε ποτέ».  Έχοντας ως «όπλα» την ευαισθησία και την ενσυναίσθηση κατάφερε να φέρει εις πέρας με επιτυχία ένα έργο διαχρονικό· που παρατηρεί, θίγει και σχολιάζει θέματα που παραμένουν επίκαιρα, ανεξαρτήτως των εποχών. Στην συζήτηση που είχαμε μίλησε, μεταξύ άλλων, για τα ερωτήματα που εγείρει η παράσταση, την παραβίαση της προσωπικής ελευθερίας, αλλά και για το φεμινισμό στην Ελλάδα.

Συνέντευξη: Κορπίδου Βασιλική

Τι είναι αυτό που φοβάται η πρωταγωνίστρια; Ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες που την τοποθετούν στη διαδικασία να διερωτηθεί επάνω στη γέννηση του παιδιού που κυοφορεί;

Είναι όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα. Αν και το βιβλίο είναι γραμμένο το 1975 δεν έχει αλλάξει τίποτα. Όλα αυτά που συμβαίνουν στη ζωή μας, την καθημερινότητα, όλα αυτά που καλείται να αντιμετωπίσει ο κάθε άνθρωπος λειτουργούν καταλυτικά. Η δουλειά του, προβλήματα που προκύπτουν, ο τρόπος με τον οποίο του επιβάλλονται οι άλλοι, οι ίδιες του τις σκέψεις.

Οικογένεια ή κοινωνία; Ποια από τις δυο λειτουργεί περισσότερο διαβρωτικά στην πρωταγωνίστρια;

Είναι ένας συνδυασμός. Ένας ψυχαναγκασμός είναι στην ουσία η οικογένεια, όπως, βέβαια, και το κοινωνικό πλαίσιο. Γιατί αν κάτσει κάποιος να αναρωτηθεί τι συμβαίνει στη ζωή του, θα παρατηρήσει ότι, τις περισσότερες φορές, υποχρεώνεται να κάνει κάτι καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως δεν είναι πραγματικά ελεύθερος να ζήσει μια ζωή όπως θα την ήθελε. Και αναγκάζεται να μπαίνει σε «πρέπει» όσον αφορά την οικογένεια, αλλά και το υπόλοιπο περιβάλλον. Κάνεις υποχωρήσεις, συμβιβάζεσαι. Και το χειρότερο για τα νέα παιδιά, που έρχονται στον κόσμο, είναι ότι, δυστυχώς, πληρώνουν τα λάθη των μεγαλύτερων σε ηλικία. Με ένα πρόσφατο παράδειγμα, που αποτέλεσε, μάλιστα, την αφορμή να ανεβάσουμε ξανά την παράσταση, όλη αυτή την ιστορία που έγινε στο Μάτι. Όλα αυτά τα παιδιά, που χάθηκαν, κάηκαν μέσα στη φλόγες, ως συνέπεια μιας συνεχούς παρανομίας τόσο από τη μεριά της πολιτείας με όλες τις άδειες που παραχωρούσε, όσο και των πολιτών, που επέλεγαν να στρέψουν το βλέμμα αλλού. Βρέθηκαν να πληρώνουν λάθη που έκαναν άλλοι.

Mε την Ζέτα Δούκα

«Το γράμμα σε ένα παιδί» αποτελεί ένα έργο απόλυτα φεμινιστικό, σε μια εποχή που ο φεμινισμός εξακολουθεί να βάλλεται, δέχεται επιθέσεις, ενώ συχνά η υπεράσπιση του κινήματος μοιάζει λόγος χλευασμού (εξάρσεις #Μetoo ή η υπόθεση Kavanaugh). Πώς βλέπετε τα πράγματα στην Ελλάδα επάνω σε αυτό το κομμάτι;

Αρχικά θεωρώ ότι το έργο απευθύνεται και στα δύο φύλα. Με αφορμή την κατάσταση που περνάει μια γυναίκα κατά τη διάρκεια της κύησης, εμπλέκεται άμεσα και το άλλο φύλο σχετικά με τους λόγους που ένα παιδί έρχεται στον κόσμο και κατά πόσο μπορεί κανείς να επιδιώξει ένα καλύτερο μέλλον, στο οποίο θα ζήσει το παιδί του. Προσπάθησα με τον τρόπο που το σκηνοθέτησα και με τα σημεία που ήθελα να φωτίσω μέσα στο κείμενο να αφορά και να επηρεάζει ακριβώς το ίδιο και τους άνδρες και τις γυναίκες. Πιστεύω, μάλιστα, ότι έως ένα σημείο το κατάφερα. Μπορεί να ακούγεται εγωιστικό, ωστόσο, έχοντας στα μάτια μου αντιδράσεις ανδρών και στο παλαιότερο ανέβασμα, αλλά και στο τωρινό, καταλαβαίνω ότι ο στόχος έχει επιτευχθεί.

Αναφορικά με την Ελλάδα πιστεύω ότι θέλουμε ακόμη χρόνο για να μπορέσουμε να φτάσουμε στην απόλυτη ισότητα μεταξύ των δυο φύλων. Όσο κι αν δε μου αρέσει αυτό, υπάρχουν περιπτώσεις που βλέπεις ότι πρέπει να γίνουν παραπάνω βήματα επάνω στο συγκεκριμένο θέμα.

Υπήρξε κάτι που σας δυσκόλεψε κατά τη μεταφορά του βιβλίου της Oriana Fallaci στο θεατρικό σανίδι;

Για έναν περίεργο λόγο δεν αντιμετωπίσαμε κανένα εμπόδιο στο κομμάτι αυτό. Συνεννοηθήκαμε με την Μάρω Μπουρδάκου, που επιμελήθηκε του κειμένου κι έκανε ένα «κόψιμο» έχοντας στο νου όλη την ιστορία του βιβλίου. Από εκεί και πέρα το έργο δουλεύτηκε πάρα πολύ στις πρόβες μαζί με την Ζέτα. Το ζητούμενο ήταν πως θα μπορέσουμε να κάνουμε μια παράσταση, όχι αφηγηματική, αλλά να υπάρχει δράση επάνω στη σκηνή. Ο μονόλογος έχει τον κίνδυνο ότι εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε κάτι μονότονο κι αυτό εμένα σκηνοθετικά δε με αφορούσε καθόλου. Η ηρωίδα έπρεπε να μπει στη διαδικασία να αναβιώσει όσα πέρασε και εν τέλει να έρθει αντιμέτωπη τόσο με τα συναισθήματά της, όσο και με τους ανθρώπους γύρω της· την οικογένεια, τον σύντροφο. Σε δεύτερο βαθμό το πιο δύσκολο σημείο στις πρόβες ήταν, μάλλον, η στιγμή που η Ζέτα έπρεπε ουσιαστικά να γίνει το μωρό που κυοφορούσε. Να μεταμορφωθεί σε ένα «έμβρυο» και να πει κάποια λόγια. Ήταν κάτι απαιτητικό και για τους δυο μας. Η Ζέτα δε μπορούσε να καταλάβει εξ αρχής πως θα γινόταν να ειπωθεί όλο αυτό με το στόμα μιας ενήλικης γυναίκας, αλλά με τον απόηχο και τη χροιά ενός μωρού. Ωστόσο ξεπεράστηκε και πλέον θεωρώ ότι είναι το πιο συγκλονιστικό κομμάτι της παράστασης.

Κατά τη διάρκεια της παράστασης «Γράμμα σε ένα παιδί»

Κατά τη διάρκεια της σκηνοθεσίας μιας παράστασης αισθάνεστε ότι υπερέχει η λογική ή οι αποφάσεις απαιτούν τη συνοδεία του ενστίκτου;

Και τα δύο είναι εξίσου απαραίτητα. Νομίζω πως υπερισχύει η ικανότητα εκείνη του σκηνοθέτη, που του επιτρέπει να μεταδώσει στους ηθοποιούς το συναίσθημα, δηλαδή να τους δημιουργήσεις τέτοιες συνθήκες ώστε να μπορέσουν να νιώσουν αυτά που λένε. Προσωπικά, ίσως, κινούμαι περισσότερο με το ένστικτο, γιατί πολλές φορές η λογική μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στη σκηνοθεσία. Όπως ακριβώς στα παραμύθια το ένστικτο παίζει σημαντικό ρόλο. Στην ουσία κι εμείς κάτι τέτοιο προσπαθούμε να κάνουμε. Παραμύθια για μεγάλους. Έργα με τα οποία το κοινό θα διασκεδάσει, θα προβληματιστεί, θα δακρύσει.

Υπάρχει κάποια σκέψη για τα μελλοντικά σας σχέδια στο χώρο της σκηνοθεσίας ή της υποκριτικής;

Ετοιμάζω το βιβλίο «Ιστορία χωρίς όνομα» του Στέφανου Δάνδολου από τις εκδόσεις Ψυχογιός, που αφορά τις τελευταίες στιγμές της Πηνελόπης Δέλτα. Τη διασκευή του έργου θα την αναλάβει η Μαίρη Σταυρακέλλη. Παράλληλα είμαι σε συζητήσεις για να κάνουμε το «Μινόρε της Αυγής». Έχω πάρει τα δικαιώματα και σε αυτή τη φάση είμαι σε διαδικασία αναζήτησης budget, επιλογής ηθοποιών και οριστικοποίησης της διασκευής.

Το έργο θα παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο θέατρο ΑΥΛΑΙΑ στις 16,17 Νοεμβρίου στις 21:00 και 18 Νοεμβρίου στις 20:00