Tuesday, 24 Oct 2017
ΘΕΑΤΡΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Πέτρος Φιλιππίδης: «Ένας ηθοποιός πρέπει αυτό που βλέπει να το πηγαίνει παρακάτω, να το εξελίσσει, να το απογειώνει»

«Τα μεγάλα έργα έχουν αντίπαλο το χρόνο». Πράγματι, και η Λυσιστράτη έχει αποδειχθεί νικήτρια. Μέσα από πληθώρα αποδόσεων και διαφορετικές σκηνοθετικές εκδοχές ο λόγος του Αριστοφάνη παραμένει διαχρονικός, σχεδόν ανθεκτικός υπενθυμίζει λάθη, μα και επιτυχίες, όπως ακριβώς οφείλει ένα έργο του αρχαίου θεάτρου. Στο ρόλο της Λυσιστράτης βρίσκεται, αυτή τη φορά, ο ταλαντούχος Πέτρος Φιλιππίδης, ο οποίος παραδίδει έναν χαρακτήρα αυθεντικό, όχι μια καρικατούρα, αποδίδοντας τιμή στον ίδιο το γυναικείο λόγο. Άλλωστε όπως αναφέρει και ο ίδιος είναι βαθιά συγκινητικό να μιλάει ένας άνδρας για όλες τις αξίες που εντοπίζονται επάνω στο γυναικείο φύλο και αναδύονται μέσα από το έργο. Άνθρωπος ειλικρινής, ηθοποιός μεγάλης ολκής.

Συνέντευξη: Κορπίδου Βασιλική

Ας ξεκινήσουμε από τη βάση του έργου. Πως «απλώνεται» η σκηνοθετική ματιά στο συγκεκριμένο έργο; Πως αντιμετωπίζεται η Λυσιστράτη από εσάς;

Στην ανάγνωση που έκανε ο Γιάννης Μπέζος μέλημά του ήταν να ακουστεί το κείμενο. Δεν έχουμε κάνει μεγάλες αλλαγές, δεν έχει αφαιρεθεί κανένα κομμάτι, αλλά ούτε έχει προστεθεί κάποιο επιπλέον απόσπασμα από άλλο κείμενο, στοιχείο που συνηθίζεται τα τελευταία χρόνια στο αρχαίο θέατρο. Έχει μια πιο σύγχρονη γλώσσα, πιο καθημερινή, θα μπορούσαμε να πούμε, χωρίς να χάνεται η ποιητικότητα του κειμένου, γεγονός καθόλου εύκολο, ξέρετε. Τα έργα διαστρεβλώνονται πολύ από τις αποδόσεις που κάνουν οι σκηνοθέτες. Είναι μια καθαρή παράσταση, έτσι θα την χαρακτήριζα. Με αρχή, μέση και τέλος. Χωρίς δήθεν νεωτερισμούς, μα διατηρώντας το στοιχείο του μοντέρνου στο σύνολό της. Μια λαϊκή, παράλληλα, παράσταση που μπορεί εύκολα κανείς να παρακολουθήσει. Αυτή είναι, ουσιαστικά, η ταυτότητα της παράστασης.

Λυσιστράτη, μια φιγούρα που αποπνέει δυναμισμό, διέπεται από ηγετικές τάσεις, χαρακτηριστικά που σε μια τέτοια εποχή σπάνια εντοπίζονταν σε γυναίκες, πόσο μάλλον καλλιεργούνταν. Θεωρείται ότι η Λυσιστράτη αποδίδεται καλύτερα μέσα από την οπτική ενός άνδρα;

Εκείνη την εποχή κάθε ρόλος ερμηνεύονταν αποκλειστικά από άνδρες. Όσον αφορά τη Λυσιστράτη, θεωρώ ότι τα στοιχεία που συγκεντρώνονται στο πρόσωπό της, είναι πολύ κοντά στα ανδρικά χαρακτηριστικά, χωρίς, βέβαια, να ακυρώνεται η θηλυκότητα. Επειδή, ακριβώς, πρόκειται για μια ουτοπική κατάσταση, δηλαδή, σε εκείνη την εποχή κανείς δε θα διανοούνταν, παρά μόνο ένας πρωτοπόρος και ποιητής, όπως ο Αριστοφάνης, ότι μια γυναίκα θα μπορούσε να πάρει τα πράγματα στα χέρια της, να αντιπαρατεθεί απέναντι στους άνδρες και να μπορέσει, εν τέλει, να δώσει λύση στον πόλεμο δεσμεύοντας το δημόσιο ταμείο και αναλαμβάνοντας τη διαχείριση των χρημάτων. Έχει, λοιπόν, έντονα τα ανδρικά χαρακτηριστικά και κατά τη δική μας άποψη η φιγούρα μοιάζει να είναι γραμμένη για άνδρα, όπως είναι ο Δικαιόπολις ή ο Τρυγαίος σε άλλα έργα του Αριστοφάνη. Είναι πιο ισχυρό ο άνδρας να υποδύεται τη γυναίκα, στην περίπτωση αυτή. Είναι πιο ισχυρό να ακούγονται τα λόγια αυτά από έναν άνδρα, να υπερασπίζεται τη δύναμη της γυναίκας, αλλά και την αδυναμία της, τη μη παρουσία της στα κοινά. Είναι πιο δυνατό, πιο συγκινητικό να κάνει λόγο ένας άνδρας για το θάρρος, τον πατριωτισμό, τη φρόνηση, που εντοπίζεται σε αυτές.

H κινητήριος δύναμη είναι, λοιπόν, η επιρροή που ασκεί το ερωτικό στοιχείο; Ή η αδυναμία των ανδρών βασίζεται στην απουσία της αίσθησης του ελέγχου από τους ίδιους;

O Αριστοφάνης χρησιμοποιεί τη σεξουαλική αποχή σαν μοχλό πίεσης, είναι ένα εξαιρετικό εύρημα του ποιητή. Το θέμα είναι ότι οι γυναίκες κάνουν κατάληψη στην Ακρόπολη, δεσμεύουν τα χρήματα της τράπεζας και καταφεύγουν στη μέθοδο αυτή, την αποχή, ώστε να αναγκάσουν τους άνδρες να σκεφτούν την ειρήνη. Κι όπως αποδεικνύεται αυτοί που υποκύπτουν πρώτοι, δείχνουν δηλαδή την αδυναμία τους και δε μπορούν να συγκρατηθούν, είναι οι άνδρες. Είναι το ασθενές φύλο. Οι γυναίκες καταφέρνουν να χαλιναγωγήσουν τις επιθυμίες τους, είναι ανθεκτικές, στοιχείο που επιβεβαιώνεται τόσο στο έργο, όσο και στην καθημερινή ζωή.

Η προσέλευση του κόσμου στις παραστάσεις ανά την Ελλάδα είναι, σίγουρα, εντυπωσιακή. Ο κόσμος επισκέπτεται με μεγαλύτερη ευκολία το θέατρο το καλοκαίρι παρά το χειμώνα;

Η αθρόα προσέλευση του κοινού είναι, όντως, εντυπωσιακή. Ξέρετε, τον κόσμο μπορείς να τον φέρεις στο θέατρο, ωστόσο, σημασία έχει πως φεύγει από εκεί. Οι θεατές έχουν τη δυνατότητα, μέσω της παράστασης, όχι μόνο να ψυχαγωγηθούν, να γελάσουν, αλλά και να προβληματιστούν. Παρέχεται ένα πλήρες, συνολικό συναίσθημα. Δε νομίζω ότι γίνεται λόγος περί μεγαλύτερης επιθυμίας ή ευκολίας το καλοκαίρι, απλά την εποχή αυτή γίνονται περιοδείες, παραστάσεις παίζονται σε ποικίλα μέρη της Ελλάδας, όπου συχνά δεν υπάρχει δυνατότητα παρακολούθησης θεάτρου. Συνεπώς, αποδεικνύεται για μια ακόμη φορά ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται για το θέατρο, θα το επιλέξει, ακόμα και σε δύσκολες εποχές.

Υπάρχει κάποιο έργο με το οποίο θα θέλατε να ασχοληθείτε στο μέλλον; Είτε ως σκηνοθέτης ή ως ηθοποιός;

Πολλά, φυσικά. Τα όνειρα δε σταματάνε ποτέ, είτε αυτά είναι έργα, ρόλοι, συνεργασίες. Ειδικά το τελευταίο κομμάτι με ενδιαφέρει πολύ, να συνεργάζομαι με ανθρώπους, παλιούς και νεότερους, να δημιουργούμε ευφάνταστους συνδυασμούς. Ένας καλλιτέχνης την έμπνευση του την αντλεί από τη ζωή και τη φαντασία του. Πρέπει αυτό που βλέπει να το πηγαίνει παρακάτω, να το εξελίσσει, να το απογειώνει.

Τα σχέδια σας για τον ερχόμενο χειμώνα ποια είναι; 

Το χειμώνα θα είμαστε στο θέατρο Μουσούρη με το έργο «Ψέμα στο ψέμα», μια παλαιότερη επιτυχία που είχαμε κάνει μαζί με τον Παύλο Χαϊκάλη. Συζητάμε, παράλληλα, για τηλεόραση, δεν είναι κάτι απολύτως σίγουρο ακόμα, ώστε να ανακοινωθεί. Θα σκηνοθετήσω, ακόμα, την Κάτια Δανδουλάκη σε ένα έργο, καινούργιο, αμερικάνικο μαζί με τους Γιώργο Παρτσαλάκη, Αλμπέρτο Φάις και Δανάη Σκιάδη, αλλά και το τελευταίο έργο του Βασίλη Κατσικονούρη, το «Καμ Μπακ» στο ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Τέλος, θα ανεβάσουμε τον «Ηλίθιο» του Ντοστογέφσκι, ενώ την παράσταση θα σκηνοθετήσει ο Νίκος Διαμαντής στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.